Admin Logo
themebox Logo
نویسنده :- افلاطون
تاریخ:یکشنبه 1 مهر 1397-01:05 ب.ظ

کلپتوکراسی

دزد سالاری یا کلپتوکراسی(Kleptocracy)شیوه مدیریتی است که موجب افزایش ثروت فردی و قدرت سیاسی ماموران دولتی و طبقه حاکم می شود.حاکمان در این شیوه خزانه کشور را همانند حساب بانکی خویش می دانند.گاه پروژه ها و طرح هایی که هیچ توجیه منطقی ندارد صرفاً برای واریز کردن پول و منابع مالی به جیب حاکمان تعریف و اجرا می شود.سوزان آکرمن معتقد است در یک نظام کلپتوکراتیک رشوه‌خواری به یک مکانیسم تعادل‌بخش تبدیل می‌شود. یعنی در سطوح مختلف دولت، رشوه‌گیری به عنوان یک شیوه جبران ظلم و بی‌عدالتی توجیه شده و رشوه به عنوان یک جزء بهای تمام‌شده کالاها و خدمات عمومی تلقی می‌شود. به خصوص در فرآیند تشخیص و اخذ عوارض‌های دولتی و مالیات این موضوع به‌شدت رایج است. اشخاص مسوول در رسیدگی و تشخیص میزان و شمول انواع عوارض (گمرک و شهرداری مهم‌ترین دریافت‌کنندگان عوارض هستند) و ماموران مالیاتی وقتی به مکانیسم رشوه عادت کنند این شکل فساد به تمام سطوح بوروکراسی دولت رسوخ خواهد کرد. دومین منشأ اصلی فساد در دولت وجود انحصار است. هر گونه انحصار در دسترسی به منابع محدود یا بهره‌مندی از یک حق امتیازآور نظیر مجوزها، معافیت‌ها، حقوق استثنایی و... از آنجا که موجب ایجاد تبعیض در فضای غیررقابتی می‌شوند می‌توانند مستعد رانت‌جویی باشند. یعنی اشخاص برای بهره‌مندی از دسترسی‌ها و حقوق انحصاری به دنبال منفذ می‌گردند و چنان چه به طریقی در این سیستم بسته نفوذ کنند آن گاه از رانتی بهره‌مند شده‌اند که دیگران از آن محرومند. البته انحصار سیاسی هم می‌تواند منشأ فساد اقتصادی باشد. اگر وفاداری سیاسی یک مولفه مهم برای نزدیکی به قدرت باشد بوروکراسی کلپتوکراتیک ممکن است به سمت نوعی نظام رقابتی کنترل‌شده حرکت ‌کند. یعنی رقابت منصفانه و دسترسی آزاد به منابع، محدود به گروه خاصی از الیت سیاسی می‌شود...... طبیعی است بهره‌مندان از رانت اولاً موضع برتری در چانه‌زنی دارند و می‌توانند خواسته‌های خود را تحمیل کنند و ثانیاً برای تداوم در بهره‌مندی از رانت به رشوه‌دهی روی می‌آورند و نظام کلپتوکراتیک را تقویت می‌کنند. پس انحصار و ارتشا دو منشأ اصلی فساد بوروکراتیک در دولت هستند.دزدسالاری بیشتر در کشورهایی  رخ می دهد که اقتصادشان مبتنی بر استخراج منابع و اقتصاد رانتیمی‌چرخد. این شیوه حکومتی تأثیر بسیار نامطلوبی در اقتصاد سیاسی و حقوق مدنی می‌گذارد و باعث الگو برداری طبقات مختلف اجتماع از روسا و رهبران دزدسالار و سرایت فساد از بالا به  پایین اجتماع نیز می‌شود.از طرفی چون حکومت های دزدسالار با روشهای پول‌شوئی یا سوء استفاده از ثروتهای عمومی یا وجوه حاصل از پرداختهای شهروندان به تکاثر نامشروع ثروت مشغول هستند، در نتیجه باعث نابودی رفاه عمومی و کندی روند توسعه جامعه نیز خواهد شد.در این شیوه حکومتی همیشه منفعت شخص بر منفعت کشور مقدم است."من به سود برسم،گور پدر بقیه"،همین آفتی که الان برخی برای خرید پوشک یا پراید چهل ملیونی به آن دچار هستند.برخی از دیکتاتورها و سران حکومت‌های دزدسالار، بودجه‌های عمومی را به طور پنهانی به حساب‌های بانکی شخصی محرمانه خود در کشورهای بیگانه منتقل می‌کنند تا در صورت از دست دادن قدرت، در خارج از کشور به خوش‌گذرانی‌های خود ادامه دهند.

اختلاس های گسترده،حقوق های نجومی،تابعیت های دوگانه،ژن های خوب و....؛ و چه شباهت عجیبی است بین این روزهای جمهوری اسلامی با کلپتوکراسی!


اقتباسی از:

گونه شناسی نظام های حکومتی و مدیریتی/ شمس السادات زاهدی

فساد و دولت، علت‌ها، پیامدها و اصلاح/سوزان آکرمن/ترجمه منوچهر صبوری

مسئله فساد/ حسین عطاس/ترجمه وحیده صادقی

ویکی پدیا






داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 

نوع مطلب : سیاست